Mijn oma's stopten sokken. Dat deden ze met veel precisie en aandacht. Het was kennelijk belangrijk dat je een sok kon repareren. Ik vond het een beetje gek, dan voelde ik onder het lopen een knolletje garen onder mijn voet zitten.
Tegenwoordig verlang ik naar reparaties. Naar de oude schoenmaker in het dorp die je een standje gaf als je te lang op je hakken had doorgelopen. Voor een idioot bedrag als drie gulden vijftig zette hij nieuwe rubberen stukjes onder het hakje. Ik verlang ook naar de witgoedreparatiewinkel in het aangrenzende dorp ("U wilt dat onderdeel bestellen, dat kost 54 gulden. Ik kan u aanraden een stuk rubberslang te kopen en dat erop te zetten, werkt net zo goed." . Het stuk slang van een euro zit nog steeds in mijn wasmachine, maar de winkel is inmiddels gesloten.
Elk jaar komt Sinterklaas langs, en op verjaardagen opa's en oma's, en die nemen cadeautjes mee. Elk jaar sta ik voor de nare taak alles wat overbodig is, kleding, schoenen en speelgoed, uit te zoeken en weg te doen. Kleding gaat naar Suriname of in de zak van Max. Kapotte spullen worden weggegooid. Maar weg is nooit helemaal weg. Sommige plasticsoorten desintegreren niet of nauwelijks. Die komen na verbranding in miniscule deeltjes terug in de lucht en in ons drinkwater terecht. Dat zit me heel erg dwars. Elke zak vuilnis die de deur uitgaat doet een beetje pijn. Ik denk aan een beroemde foto van kinderen op de Filipijnen die zwemmen in een meer van plastic. Want wat gebeurt er na Suriname, of het Leger des Heils eigenlijk met die spullen? Uiteindelijk wordt alles weggegooid. Niets heeft nog het eeuwige leven.

Onze voorouders kochten spullen voor de eeuwigheid. Bij het trouwen hoorde een uitzet van linnengoed, een goede handgemaakte kast, een stevig bed. Soms waren die spullen al tijden in de familie, soms kreeg je alles nieuw. Maar het was duurzaam vervaardigd, handgemaakt, sterk. Als het kapot was, werd het gerepareerd. Meubelmakers, mandenmakers, leerbewerkers, glasblazers, koperslagers, touwslagers, scheepsbouwers... Ze zijn tegenwoordig met een lichtje te zoeken. Televisie stuk? Je zet hem op straat en de vuilnisman haalt hem op. Uit het oog, uit het hart. We voelen geen verbinding met het weggegooide stuk vuil, we zien niet wat er mee gebeurt en voelen ons er niet meer verantwoordelijk voor. Dat laatste klopt natuurlijk niet: elke aanschaf die je doet zal vroeg of laat weggegooid worden. Je zult in je leven een enorme berg afval nalaten aan de volgende generaties. Onze kinderen zullen moeten vechten voor schoon water, schone lucht. Terwijl wij op dit moment nog leven alsof er geen vuiltje aan de lucht is, is het stiekem al bijna vijf voor twaalf.

Ik wil sokken stoppen, zelf dingen maken, groentes kweken. In mijn tuin recycle ik steeds meer. Ik vraag overgebleven tegels aan de buren. Ik bewaar hout voor de boomhut. Ik doe eigenlijk maar wat, want ik heb geen idee hoe ik het tij kan keren. Plastic zakjes schijnen tegenwoordig afbreekbaar te zijn, maar ik betwijfel of dat fijn is om op te eten. Ik wil minder wegwerpkleren. Goedkoop geproduceerd, snel kapot. Ik mis mijn omaatjes met hun naald en garen. Hun gietijzeren pannen die een leven mee gingen. Hun vaardigheden, hun zuinigheid. Ik mis hun kijk op de wereld.
Onze wereld is langzaam viezer aan het worden. We verplasticen, verstikken in ons eigen consumptiegedrag. Ik droom van een laptop met een houten ombouw en houten toetsen. Die niet stuk gaat maar waar je af en toe software voor downloadt zodat je weer bij de tijd bent. Waar geen draden en snoeren aan zitten, maar een grote zonnecel. Uurtje in de zon en je kunt weer verder werken. Of misschien maar helemaal geen laptop meer, gewoon zelf een uurtje in de zon en verder niets. Terug naar onszelf.

Vandaag werd ik gebeld door een telecom bedrijf. Of ik even tijd had. 'Ja hoor dat heb ik wel,' zei ik. Of ik allerlei goedkope aanbiedingen wilde. 'Nou,' zei ik, 'eigenlijk denk ik erover om alles weg te doen.'
'Wat bedoelt u? vroeg de mevrouw.
'Nou weg, gewoon weg: tv weg, telefoon weg. Gewoon helemaal niets meer. Het spijt me, ik ben zo'n akelige eco-warrior aan het worden, ik vind het leven behoorlijk verwarrend met al die aanbiedingen. Helaas, aan mij zult u niets kunnen slijten ben ik bang.'
'Ik hoor het al,' zei de mevrouw aan de telefoon, 'aan u zal ik geen bonus verdienen maar dank u wel, ik vond het toch een leuk gesprek. Misschien heeft u wel helemaal gelijk. Dag mevrouw!'
En toen was ze weg.

Gabriëlle Jurriaans © 2011