Iedere ouder zal het herkennen: een gezin draaiende houden is soms een hele toer. Een (goede) planning kan uitkomst bieden, maar hoe maak je die en ook: hoe houd je plannen en organiseren leuk en hoe betrek je je kinderen erbij? 
Ik vroeg Wendy Houben en Rianne van Essen, initiatiefnemers van http://www.gezinnig.nl hoe je dit aanpakt.

1. Waarom is plannen zo belangrijk?
‘Overzicht geeft rust’, dat is de gouden regel bij plannen. Als je activiteiten noteert op een planner reduceer je stress over onverwachte zaken zoals je kind naar school brengen op een studiedag, kun je zaken beter voorbereiden zodat je er niet rond bedtijd achter komt dat er morgen een versierde schoenendoos mee moet, en je kunt afspraken maken over wie wat doet (‘Maar jij zou de kids toch ophalen bij de crèche vandaag?’). Ook prettig: als het genoteerd staat, kun je het uit je hoofd laten verdwijnen.

2. Hoe maak je een goede gezinsplanning?
Zoveel mensen, zoveel smaken. Er zijn mensen die hun digitale agenda’s synchroniseren of met een wijntje de papieren agenda’s naast elkaar leggen. Anderen kiezen voor een gezinsagenda of -planner die op een centrale plek in huis wordt opgehangen. Dat kan een week- of een maandplanner zijn, van papier of magnetisch. Die kun je zelf tekenen of printen en er zijn hele leuke kant-en-klaar-planners te koop. Onze favorieten: de Family Survival Planner en de Vier&Versier Kalender.

3. Wat mag zeker niet ontbreken in een goede gezinsplanning?
Betrokkenheid van alle gezinsleden. Dat klinkt simpel, maar daar gaat het vaak mis.

4. Is gezinsmanagement noodzaak of eerder een trend: slaan we er soms niet in door?
Wij denken dat het managen van het gezin geen trend is, maar een noodzakelijk kwaad. Mannen en vrouwen die werken, kinderen die naast crèche en school diverse clubjes hebben, en niet te vergeten het grote aantal alleenstaande ouders of samengestelde gezinnen. De tijd dat moeder alles regelde ligt achter ons. Steeds vaker nemen zowel moeders als vaders hun verantwoordelijkheden in het reilen en zeilen binnen hun gezin.
Natuurlijk slaan we weleens door en willen we teveel tegelijk, maar ook dat kun je juist bewaken door het gebruik van een planner. Zet eens een groot kruis door een dag of een weekend, om de balans te bewaren.

5. Hoe houd je het plannen & organiseren leuk?
Onder andere door niet alleen de dingen die moeten, maar ook juist de leuke dingen te noteren. Een dagje dierentuin, een feestje, een wensenlijstje waarop staat wat je kind in een vakantie graag wil doen, enzovoort. Je kunt van het invulmoment een wekelijks gezellig moment maken. Bijvoorbeeld tijdens een extra feestelijk toetje op zondagavond met je hele gezin. Ook de maandplanners zelf maken het leuk. Zo heeft de Family Survival Planner meer dan 100 stickers die je kunt plakken voor terugkerende activiteiten. En de Vier&Versier Kalender heeft elke maand een knipvel om leuke knutsels te maken die passen bij de feesten van die maand.

6. Hoe maak je verder duidelijke afspraken binnen je gezin?
Veel afspraken met kinderen worden mondeling gemaakt. Wil je je kind meer bij afspraken betrekken en de eigen verantwoordelijkheid stimuleren, dan kun je gebruikmaken van een eigen planbord. Gezinnig heeft hiervoor bijvoorbeeld het 7-dagenbord gemaakt, een magnetisch planbord met de zeven dagen van de week en 80 magneetjes (gymtas mee bij schoolgym, meehelpen tafel dekken, enzovoort). Er bestaat ook een speciaal afsprakenbord, Rebels & Rules, met een verzameling magnetische plaatjes die gemaakte afspraken uitbeelden. 
Tip: maak een stappenplan. Een lijstje met dingen die – bijvoorbeeld in de ochtend – moeten gebeuren. Boterhammen smeren, schoenen aan, tanden poetsen, vis of konijn eten geven, enzovoort.
Plak tekeningen of plaatjes uit tijdschriften erbij om het geheel wat vrolijker te maken. Als je kind iets ouder is, kan hij of zij ook prima zelf tekeningen maken.

7. Hoe stimuleer je je kinderen om mee te doen in de gezinsplanning?
Het is belangrijk kinderen van jongs af aan te betrekken bij de taken die moeten worden gedaan. Vaak hoeven ze tot een jaar of zes niets te doen, dan is het lastig uit te leggen dat het niet de kabouters zijn die het huis opruimen of de was doen. Het begin van een nieuw schooljaar is een goed moment om te bespreken wat je van je kind verwacht. Het kind is een jaartje ouder en kan meer verantwoordelijkheden aan. Bijvoorbeeld op een aantal vaste dagen in de week de tafel dekken, vaatwasser in- of uitruimen en zelf boterhammen smeren. 
Tip: Geef concrete opdrachten en het goede voorbeeld. Of zet een opruimliedje op; swingend het speelgoed opruimen is leuker!

8. Vanaf welke leeftijd kan een kind taken in huis doen? 
Kinderen kunnen meer dan je denkt. Een kind van vier tot zes jaar kan alles wat hij de voorgaande jaren heeft gezien: zelf speelgoed opruimen, zelf kleren in de wasmand gooien, helpen de was te sorteren, zelfstandig tafel dekken, helpen met onkruid wieden, helpen zijn eigen kamer op te ruimen, de kruimelzuiger gebruiken, zelfstandig planten water geven, stoffer en blik gebruiken, de vloer vegen. Dit rijtje komt uit het boek Goed opgevoed! Kijk wat je kind al kan van Marieke Henselmans. En ja, je doet het zelf misschien sneller en zonder morsen, maar bedenk dan: jong geleerd is oud gedaan!

9. Hoe maak je als ouder naast alle gezinsafspraken goede afspraken met jezelf, bijvoorbeeld om tijd voor jezelf over te houden?
Deels is dat natuurlijk het ouderwetse ‘onderhandelen aan de keukentafel’. Wees je bewust van de noodzaak regelmatig iets te doen wat ontspant en inspireert. Plan het gewoon in en regel een oppas als je partner niet voor de kids kan zorgen. 
Tip: spreek af dat je elkaar ontspanning gunt. Dat maakt het makkelijker om daadwerkelijk op cursus of met vriendenweekend te gaan.

10. Met welke aspecten houden jullie rekening als jullie nieuwe items ontwerpen voor jullie site?
Bij alles wat we inkopen en produceren stellen we de vraag: is het handig, draagt het bij aan meer gemak bij de organisatie van je thuisfront? Een mooi voorbeeld is het Kletsboek!, een boek dat je als ouder samen met je kind vanaf zes jaar invult. Vragen, opdrachten en lijstjes over alledaagse onderwerpen waardoor je met elkaar gaat kletsen. Ontzettend waardevol. Kinderen vinden het heel leuk om erin te ‘werken’ en voor jou als ouder is het een handig hulpmiddel om één-op-één aandacht te geven aan je kind. Er is ook een variant voor op reis: Vakantieklets!, 48 uitscheurbare opdrachtkaarten met leuke spelletjes en kletsvragen. Heerlijk toch, dat je dat zelf niet hoeft te bedenken tijdens een lange autorit, je hebt immers zelf ook vakantie!

11. Hebben jullie aanvullende tips en suggesties, hoe je een druk gezinsleven kunt vormgeven, liefst ook nog met wat humor?
Draai de rollen eens om: laat de kinderen jou naar bed brengen. Je krijgt dan direct goede feedback op de manier waarop jij dat doet. Of laat je kind een nieuwe regel verzinnen - dat wil niet zeggen dat je die ook gaat invoeren, maar je komt er zo wel achter wat je kind bezighoudt en waar eventueel de weerstand zit in het niet-nakomen van bestaande regels.
Maak keuzes in wat je belangrijk vindt en wat niet; je kunt niet alles. Als je vrienden vragen waarom er na vier jaar nog steeds peertjes aan het plafond hangen, zeg je gewoon dat je aanhanger bent van de minimalistische stijl.

Meer lezen:

http://www.kiind.nl/articles/331/Weekplanner.html

Manon Müller-Jansen © 2012

Freelance Tekstschrijver & redacteur 

Fotografie Jannie Spruit © 2012