Kinderen brengen je regelmatig in situaties waarin je liever niet in zit. Ze worden driftig, zijn ongemanierd en kunnen druk en lawaaiig zijn. Of je nu het perfecte voorbeeld bent en/of altijd opvoedkundig alert: een kind is geen gedresseerd aapje en dat hoeft gelukkig ook niet!

Kiind Magazine geeft je een steuntje in de rug en komt met tips hoe je als een superouder elke situatie (w)aardig door komt. Onderstaande tips komen voort uit eigen ervaring van ouders en uit werken van dr. Thomas Gordon, dr. Aletha Solter en dr. Alfie Kohn.

Voorkomen
Sommige lastige situaties zijn te voorkomen, of pakken misschien milder uit door een goede voorbereiding.

* Beperk hoevaak je 'Nee' moet zeggen. Nee wordt namelijk al erg snel, erg interessant.
* Zorg ervoor dat je kind niet bij spullen kan komen die gevaarlijk zijn of je erg dierbaar zijn. Zo hoef je niet steeds de waakhond te spelen.
* Bereid je kindje voor op wat komen gaat. Maak bijvoorbeeld gebruik van uitleg / iconen of rollenspel. Dit geld niet alleen voor uitjes, maar ook thuis. Met oudere kinderen kun je ook samen huisregels bepalen.
* Neem een draagdoek mee, je kind kan hierin tot rust komen (en wegrennen wordt ook een stuk moeilijker).
* Neem iets mee waarmee je je kind kunt afleiden, bijvoorbeeld een rijstwafel of een voorleesboekje.
* Zoek moeilijke situaties niet op als het niet nodig is.
* Beperk de hoeveelheid foute koolhydraten die je kind eet en drinkt. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat kinderen hier heftig op kunnen reageren (zie ook ons artikel over suiker en witmeel).
* Zorg ervoor dat je je goed voelt. Een kind voelt haarfijn aan wanneer je een kort lontje hebt. Het is cliché, maar zo waar: zorg goed voor jezelf.

* Zorg ervoor dat je kind genoeg beweging, rust, aandacht en uitdaging krijgt.

Blijf zen
Heftig reageren op een moeilijke situatie is zelden constructief. Maar hoe zorg je ervoor dat je niet boos wordt, vervalt in dreigementen of erger?

* Bekijk dingen vanuit het oogpunt van je kind, hierdoor is het gemakkelijker empathisch te reageren. Potgrond is nu eenmaal heel interessant.
* Weet wat wel en niet past bij de ontwikkelingsfase van je kind zodat je meer begrip hebt.
* Wees ervan bewust dat je het voorbeeld bent voor je kind. Ook hoe je reageert op moeilijke situaties.
* Besef dat elk kind (ja écht élk kind) drammerig, onrustig, schreeuwerig, onvoorzichtig... etc... is. laat de druk van priemende ogen van omstanders daarom los.
* Weet dat je kind zich niet zo gedraagt om jou te pesten. Het is een optelsom van factoren waardoor je kind het moeilijk heeft.
* Als het kan, ga dan zelf even elders afkoelen.
* Kijk kritisch naar je eigen acceptatielijn. Waarom accepteer je de situatie niet? Misschien kun je de lijn verschuiven. Kritisch hiernaar kijken is iets anders dan over je grenzen heen laten lopen. Soms sta je gewoon niet genoeg stil bij waarom iets niet mag. Benut de kans dus om kritisch naar jezelf te kijken.
* Bedenk dat elke emotie, hoe heftig dan ook, van je kind (en jezelf!) oprecht is, er mag zijn en leerzaam is.
* Ga niet uit van een 'quick fix', het gedrag van een kind kan niet van het ene op het andere moment veranderen.

Liefdevol handelen
* Maak de situatie overzichtelijk voor je kind door zaken te benoemen. Benoem wat er gebeurt zonder te oordelen, benoem de emotie van het kind en benoem je eigen emotie en waarom je die emotie hebt. Uiteraard op het niveau van het kind.
* Zoek samen naar een oplossing. Of wanneer je kind daar te jong voor is, bied zelf een goed alternatief:
"ik zie dat je graag snippers maakt, je mag de oude krant scheuren, dan kan ik vanavond deze nog lezen".
* Leg duidelijk uit wat je grens is en waarom, vervolgens kun je samen een oplossing of alternatief bedenken. Gebruik hierbij een Ik-boodschap: "Ik vind het niet fijn wanneer er kruisen op de muur staan want ik vind het behang zo mooi. Je kunt op het grote vel papier wel heel veel kruisjes zetten.".
* Haal het kind uit de situatie zonder het te isoleren.
* Benoem altijd de reden waarom je iets niet goed vindt. Dit zal de situatie an sich misschien niet oplossen, maar helpt wel voor situaties in de toekomst.
* Is je kind niet voor rede vatbaar? Laat hem dan eerst uitrazen. Je kunt eventueel je kind liefdevol vasthouden, zonder de grenzen van het kind uit het oog te verliezen.
* Ben je boos geworden of op een andere manier niet blij over je eigen handelen (we zijn gewoon mensen van vlees en bloed!) bespreek dit dan met je kind als de situatie weer rustig is. Houd het bij jezelf, leg de oorzaak van je eigen handelen niet bij het kind neer.
* Leid je kind af. Niet alleen baby's en peuters kun je afleiden, maar ook oudere kinderen.
* Gebruik humor! Laat op een malle manier weten waarom je kind een grens bereikt, haal het kind uit de situatie met een grol of leid je kind af met een grap.
* Wees altijd het voorbeeld in hoe je wilt dat mensen met elkaar om gaan.
* Speel in op het rollenspel van het kind. "Heeft de kruisjesman overal kruizen op de muur getekend? Ojee, dan vind ik eigenlijk helemaal niet fijn. Ik leg een sponsje met sop klaar, als de kruisjesman dan terug komt, maakt die het vast ook weer schoon." Gebruik ook in het rollenspel een eerlijke Ik-boodschap.
* Luister naar de argumenten van je kind. Een van de basisbehoeftes van iedereen is om gezien en gehoord te worden. Wees ook redelijk: heeft je kind een punt, laat dit dan weten en schaaf eventueel je standpunt bij.
* Stel een 'ultimatum': "We plukken nog twee bloemen en dan gaan we weer".


Meer tips:
http://www.awareparenting.com/twintig.htm
http://www.ouders.nl/mopi2005-beloning.htm

Bronnen:
Het ongedwongen kind van Aletha Solter, ISBN 9789060208014
Luisteren naar kinderen van Thomas Gordon, ISBN 9789021547893
Unconditional Parenting van Alfie Kohn, ISBN 9780743487481

Jannie Spruit © 2012