Om dit artikel over speelgoed en het spelen van een baby te kunnen lezen met een witte achtergrond en zwarte tekst of om het artikel uit te printen, download je onze PDF.

De grote baby

Dit artikel gaat over kinderen van ongeveer zes tot twaalf maanden. Kinderen vanaf deze leeftijd ontwikkelen zich motorisch razendsnel en gebruiken beweging om hun gevoelens kenbaar te maken. Verder zijn ze bezig met 'manipuleren', waarmee bedoeld wordt dat ze voorwerpen pakken en in beweging brengen. Ze pakken een bal en rollen; ze doen blokjes in een doosje; spetteren met water en gooien met eten. Het echte spelen van de baby is begonnen. Dit is de manier voor je kind om de wereld om hem heen te leren kennen. Hij leert dat een zachte bal die op de grond terecht komt anders klinkt dan het plastic bekertje en ontdekt dat eten dat uit de kinderstoel gegooid wordt niet vanzelf terugkomt. 

Deze ontwikkelingen vragen om andere spelmaterialen of speelgoed dan de ontwikkelingen in de pasgeborenfase, maar een heleboel materiaal dat voorheen gebruikt werd is nog steeds populair, er wordt alleen anders mee om gegaan. Tegen de ballonnen waar je baby eerst zo graag naar keek, wordt nu het liefst gemept en de mobile met spiegeltjes en kraaltjes wordt vol interesse ontleedt. Kijk daarom kritisch naar de spullen binnen zijn bereik: is het veilig om mee te spelen?

Bouwen, rollen en gooien

Speelgoed dat nu erg in trek is, zijn blokken. Je kunt met een stoffen of kartonnen variant beginnen, iets later wordt de houten versie interessant. Hierbij maken we een onderscheid tussen dichte kubussen en stapelblokken die aan een kant open zijn en waarvan er vaak een stuk of tien in elkaar geschoven zijn, van verschillende maat. Met de eerste soort kan je kind stapelen, gooien, ze ergens in doen en schuiven. Met de tweede soort kunnen als ze wat ouder zijn hoge torens gebouwd worden, maar nu kunnen ze vooral in elkaar geschoven worden en uit elkaar gehaald worden, er kan van alles in gestopt worden en ook hier kan uiteraard mee gegooid worden.
Rollen met een bal of een autootje is ook erg leuk voor baby’s.
Een leuk eerste verjaardagscadeautje is een duwkar of een poppenwagen. Je kind heeft steun aan de wagen bij het leren lopen. Een loopwagentje waar je baby in zit wordt daarentegen in verband gebracht met rug- en heupproblemen omdat je kind bewegingen maakt waar zijn lijfje nog niet aan toe is. 

Knuffelen

Verder vinden veel baby's het fijn om een knuffel in de buurt te hebben. Bijvoorbeeld een stoffen popje of een pluche dier. Leg de pop een nachtje in je bed als je kindje niet bij je slaapt. Let bij de aanschaf van een pop of knuffel op het materiaal. Een popje van wol neemt jouw geur beter op en zal hem langer vasthouden. Synthetische knuffels kunnen erg onprettig ruiken en aanvoelen, maar hier zitten grote verschillen in.

Lawaai en muziek

Sommige kinderen kunnen al snel niet meer zonder knuffel, andere kinderen geven de voorkeur aan speelgoed dat zoveel mogelijk lawaai maakt.
Denk hierbij aan plastic of houten bekertjes en kommetjes. Ook afsluitbare plastic bakjes zijn vaak in trek. Deze kunnen op elkaar gezet worden of gevuld met allerlei rammelmaterialen zoals ongekookte macaroni of oude sleutels. Petflessen met een laagje water zijn -naast leuk om naar te kijken- interessant om naar te luisteren. Het is natuurlijk het allerleukste om met deze harde materialen tegen de vloer te bonken.
Toch vinden ook de baldadigste baby’s het vaak heerlijk om naar rustige muziek te luisteren. Deze hoeft niet speciaal voor kinderen gemaakt te zijn; je kunt hem gewoon je eigen collectie voorschotelen. 
Samen muziek maken is natuurlijk helemaal leuk; neem een xylofoon, trommel, tamboerijn of ander instrument en ga er allebei op los. Veel instrumenten kun je zelf maken.

Bewegen en dansen

Op de muziek die je maakt of beluistert kun je natuurlijk heerlijk dansen. Eerst ben jij vooral degene die danst, maar voor je het weet kan je grote baby ook enthousiast meebewegen. 
Andere leuke bewegingsspelletjes zijn pakkertje -achter je baby aan kruipen of rennen-, klimmen en klauteren en je kind door de lucht laten vliegen. Kinderen die vanaf kleins af aan vaak gestoeid hebben voelen zich gemiddeld vrijer in de gymzaal op school dan kinderen die dat niet gedaan hebben en durven meestal gemakkelijker een koprol te maken. 

Lezen en bladeren

Boekjes hebben iets magisch, elke keer dat je het open doet verschijnt er een ander plaatje! Veel kinderen vinden het dan ook leuk om in een stoffen knisper-, kartonnen kijk- of plastic badboekje te bladeren. Voorlezen is erg goed voor de ontwikkeling. Al vanaf de geboorte, maar zeker vanaf een maand of zes is het een aanrader om voor te gaan lezen. Ondanks dat je baby je eerst niet verstaat, is het wel goed voor de taalontwikkeling en vinden ze het prettig om je stem te horen. Boekjes die goed aansluiten bij deze leeftijdscategorie hebben simpele, maar boeiende plaatjes en weinig tekst per bladzijde. Je zult merken dat ze zo rond een jaar al bladzijden van echte boekjes kunnen omslaan. Het wordt dan ook erg leuk om een simpel foto-insteekmapje te vullen met herkenbare foto's van dingen uit de omgeving. Denk bijvoorbeeld aan de favoriete speeltjes, zijn eigen bordje, de poes en je sleutelbos.
Een goede tip is om je kind af en toe een doos met oud papier aan te bieden. Al die verschillende vormen en structuren zorgen voor veel vermaak. Veel mensen vergeten dat dit soort materiaal ook speelgoed is; een baby ziet geen verschil tussen een speeltje van vijftig euro en iets uit je voorraadkast.

Kiekeboe

Kiekeboespelletjes begint je baby erg leuk te vinden. De ouders baby’s nemen soms al zelf het initiatief door zich steeds te verstoppen onder een tafel, of achter een slab. Behalve dat dit spel leuk is, is het ook nuttig: je leert je kind dat je niet echt weg bent als je uit het zicht bent. Je geeft het kind dus vertrouwen.

Speelgoedtips:

* Houten blokken
* Muziekinstrumenten
* Bad-, knisper-, kartonnen boekjes
* Knuffelpopje van natuurlijke materialen
* Bal 
* Loopkar of poppenwagen

* Kosteloze en huishoudelijke materialen: doos met oud papier; macaroni, couscous, rijst voor in bakjes of schudkokers; voorraadbakjes en doosjes

Tip: maak er eens een knoeifestijn van! Zet allemaal bakjes met prutjes neer: deeg; gekookte en ongekookte pasta, rijst, bonen en linzen; modder, water en zand. Dit zijn allemaal verschillende structuren: het ene is hard, het andere zacht; het ene korrelig, het andere glad. Laat je baby lekker in de verschillende bakjes graaien, het overgieten en ermee kliederen. Je zult zien dat je kind hier heel veel plezier aan beleefd!

Meer weten?

In Kiind over het spel in de pasgeborenenfase

En over de spelende dreumes

Boek: Yos Lotens, "Opvoeden door stoeien". Elmar 2004.
http://www.speelgoedadvies.nl

http://www.speelgoedadvies.nl/doeboek.html

Sandii Zachte © 2009