Waar peuters nog vooral manipulerend bezig zijn: zij halen de plezier uit de handeling op zich, houden kleuters zich al meer bezig met het effect dat ze kunnen bereiken. De ervaring op zichzelf is nog steeds heel belangrijk, maar gebruiken materialen uit hun omgeving al meer om er rollenspelen mee te gaan spelen en maken al bewust voorwerpen. Spelmateriaal dat hierbij aansluit is knutselmateriaal als papier, lijm, karton, toiletrollen en verf. Verder is constructiemateriaal als blokken, latjes en speelmaïs vaak favoriet.

Interactief spelen

Kinderen kunnen gaandeweg steeds beter een interactief rollenspel spelen. Ze kunnen met meerdere kinderen een situatie naspelen dat ze uit ervaring kennen. Vanaf vijf of zes jaar kunnen ze hun spel ook plannen: van tevoren worden de rollen verdeeld, er wordt bedacht waar het spel over gaat en de taal wordt aangepast aan de omgeving (zijn ze bijvoorbeeld bij de Koningin of op de markt?).

Producten maken

Ook het constructiespel gaat een niveau verder: er wordt van tevoren bedacht wat het kind gaat maken en waar daarbij op gelet moet worden: welk materiaal is nodig, hoe wordt er gezorgd dat het stevig blijft? Ze beginnen dus te redeneren en voor uit te denken.

Echt zijn

Kinderen willen naarmate ze ouder worden steeds meer dat het allemaal echt is: echte munten in een winkel, echte gel in de kapper en echt brood bij de bakker. Het leren in de zin van rekenen en taal is nu begonnen, want het wordt ook steeds belangrijker dat iedereen evenveel munten en broodjes krijgt en dat boodschappenlijstjes echt geschreven worden. Spelmateriaal dat hier op aan sluit zijn echte materialen die je uit je keuken- en badkamerkastje grist: een fohn en kam voor de kapper, pakken en potten uit de voorraadkast voor de winkel en van stoelen tot lampen en vaasjes voor een huisje.

Bewegen

Hoe ouder kinderen worden, hoe vaker ze gemiddeld gezien voor de tv hangen en achter de computer zitten. Toch is het ook voor kinderen boven de vijf natuurlijk nog belangrijk om lekker te bewegen. Volgende maand hebben we het in Kiind over yoga. Kinderyoga is iets dat voor veel kinderen fijn gevonden wordt.
Veel kinderen hebben behoefte aan stoeien. Vooral bij jongens is dit erg in trek. Belangrijk is om er niet afkeurend op te reageren, maar er wel voor te zorgen dat het niet uit de hand loopt en alle kinderen het nog leuk vinden. Activiteiten die kinderen steeds leuker gaan vinden zijn skeeleren, fietsen, skelteren, bouwen klimmen, touwtje springen, stoepkrijten, elastieken en balspelen en het eeuwenoude knikkeren. Andere spelmaterialen die uitnodigen tot bewegen zijn hoepels, matten, kistjes, emmers en tunnels. Hiermee kun je het mooiste parcours maken dat te bedenken valt. Dansen in de zin van pasjes doen die je moet onthouden wordt ook steeds populairder. Je ziet dit vooral meisjes doen, maar veel jongens vinden het ook erg leuk.

Voelen

Vergis je niet: ook na de kleuterleeftijd is bij veel kinderen de zandbak in trek. Zeker als ze er ook met water in mogen spelen kunnen ze uren zoet zijn. Met wat kleine poppetjes (of met kastanjes en dennenappels) kan een heel rollenspel gespeeld worden in hun zelfgemaakte landschap. Zorg voor trechters, zeven, bakjes, bekers en lege flessen bij de zandbak.
Ook vinden kinderen het meestal fijn om te kleien. Brooddeeg is ook prettig spul om mee te boetseren, en nog goedkoop ook. Andere ideeën zijn spelen met zaden, mais, schelpen of kiezelsteentjes, vingerverf, bijenwas of scheerschuim. Het spelen met dit soort materialen heeft vaak een rustgevende uitwerking op kinderen. Ze kunnen er eindeloos mee fantaseren, boetseren en ontdekken.

Gezelschapsspelen

Veel kinderen tussen de zes en de twaalf vinden het erg leuk om gezelsschapsspelen te doen. Tegenwoordig zijn er ook ontzettend leuke cooperatieve spelen te koop: daarin werk je samen om van het spel te kunnen winnen. Zeker in gezinnen waar de pionnen vroeg of laat over het bord vliegen, kan dit een verademing zijn.

Speelgoedtips:

Bewegingsspeelgoed: een fiets, skeelers of een skateboard, bal, stoepkrijt, springtouw en springelastiek.
Creatief materiaal: papier, karton, lijm, vilt, foam, speelmaïs
Bouwmateriaal: blokken, latjes
Rollenspelspeelgoed: allerlei echte materialen zoals een föhn, een bonnetjesrol of een echte kassa, potten, blikken en pakken uit je voorraadkast en huisraad voor een huishoek.

Tip:

- Een nieuw apparaat gekocht waar een stuk piepschuim in zat? Snijd die samen in stukjes en gebruik de bouwsteentjes om een bouwwerk van te maken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een iglo of een kasteel.
- Meng zand met kerriepoeder en een deel met paprikapoeder. Smeer een vel papier in met plaksel en strooi het zand er op.
- Leer van je kind een nieuwerwetsig balspel waar je nog nooit van gehoord had!
- Maak samen een poppenhuis in een oude doos van kosteloos materiaal.
- Kom je er voor je gevoel niet vaak genoeg aan toe om samen een spel te spelen? Kies hier dan een vast moment voor, bijvoorbeeld meteen na het eten.

Dit was het laatste artikel in de serie spelontwikkeling. Dit zijn ze allemaal op een rij:
Babyspel 1 | Spelontwikkeling bij pasgeborenen

Babyspel 2 | Door spel de wereld leren kennen

Spelende dreumes | Je hulpje in huis

Peuterspel | Verkleden en ravotten

Kleuterspel | Bouwen, knutselen en rollenspel

Meer lezen?

“Spel en ontwikkeling: spelen en leren in de onderbouw”, Frea Janssen-Vos. Van Gorcum, 2004.
http://www.speelgoedadvies.nl
http://www.zonnespel.nl

http://www.haba.de/h...piel&rk=Produkte

Sandii Zachte © 2009